در نخستین هفته زمستان ۱۴۰۴، بازار تامین مالی جمعی ایران با ثبت عدد تامین سرمایه، توجه فعالان مالی و سرمایهگذاران حرفهای را به خود جلب کرد؛ عدد 556 میلیارد تومان که نهتنها بیانگر حجم سرمایه در گردش است، بلکه نشانهای روشن از بلوغ تدریجی کرادفاندینگ در اقتصاد ایران محسوب میشود.
بیش از ۵۵۶ میلیارد تومان در نخستین هفته زمستان ۱۴۰۴
هفته اول دیماه ۱۴۰۴ (از ۲۹ آذر تا ۵ دیماه) را میتوان یکی از نقاط عطف بازار تامین مالی جمعی در ایران دانست. بر اساس گزارش منتشرشده در این بازه زمانی کوتاه، ۳۰ طرح سرمایهگذاری از طریق ۱۹ سکوی فعال کرادفاندینگ منتشر شده که مجموع سرمایه مورد نیاز آنها به ۵۵۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان رسیده است. این رقم معادل ۵,۵۶۲ میلیارد ریال است و صرفا یک عدد خام نیست؛ بلکه نشاندهنده افزایش اعتماد عمومی، رشد تقاضای سرمایهگذاری مشارکتی و نقش پررنگتر سکوهای تامین مالی جمعی در اکوسیستم مالی کشور است. برای سرمایهگذاران حرفهای، چنین دادهای یک پیام روشن دارد که کرادفاندینگ دیگر یک ابزار حاشیهای نیست، بلکه بهتدریج به بخشی از جریان اصلی تامین سرمایه در ایران تبدیل میشود.
بیشتر توزیع سرمایه در کدام طرحها بوده است؟
تحلیل طرحهای کرادفاندینگ منتشرشده در هفته نخست زمستان ۱۴۰۴، تصویر نسبتا دقیقی از ترجیحات سرمایهپذیران و تمرکز سکوهای تامین مالی جمعی ارائه میدهد. دادهها نشان میدهد که بخش ماشینآلات و تجهیزات صنعتی با جذب حدود ۸۴ میلیارد تومان، نزدیک به ۱۵ درصد کل طرحها را به خود اختصاص داده است. پس از این عرصه، بخش دام و طیور با حدود ۷۵ میلیارد تومان در جایگاه دوم قرار گرفته است. این موضوع نشاندهنده پیوند مستقیم کرادفاندینگ با امنیت غذایی، تولید داخلی و صنایع وابسته به زنجیره تامین کشاورزی است. حوزه چاپ و بستهبندی نیز با جذب ۶۵ میلیارد تومان، رتبه سوم را به خود اختصاص داده که بیانگر رشد تقاضا در صنایع پشتیبان تولید و مصرف است. برای سرمایهگذاران مالی، این توزیع سرمایه میتواند مبنایی برای مقایسه بازدهی، روندهای آتی و ریسک بازار تامین مالی جمعی در ایران باشد.
نقش تضامین در روند طرحهای تامین مالی جمعی
یکی از مهمترین شاخصهایی که در تحلیل حرفهای بازار کرادفاندینگ نباید نادیده گرفته شود، موضوع ریسک کرادفاندینگ و ابزارهای مدیریت آن است. در هفته اول زمستان 1404، حدود ۸۰ درصد از طرحهای منتشرشده دارای تضمین بانکی بودهاند. حضور بانکها بهعنوان ضامن، ریسک نکول را برای سرمایهگذاران کاهش میدهد و باعث میشود تصمیمگیری سرمایهگذاری از حالت احساسی خارج شده و به یک انتخاب مبتنی بر تحلیل تبدیل شود. دوم اینکه تضمین بانکی، بهویژه برای سرمایهگذاران جدید یا محافظهکار، نقش یک لایه اطمینان را ایفا میکند. با این حال، سرمایهگذاران حرفهای میدانند که تضمین بانکی بهتنهایی کافی نیست. بررسی مدل کسبوکار، جریان نقدی، سابقه مجری طرح و شرایط بازار همچنان از الزامات ورود هوشمندانه به پروژههای تامین مالی جمعی است.
کرادفاندینگ از ابزار جایگزین تا کانال اصلی تامین سرمایه
افزایش تعداد سکوها، تنوع طرحها و ورود سرمایهگذاران خرد، همگی نشانههایی از تغییر نگاه سیاستگذاران و فعالان اقتصادی به این ابزار مالی است. در شرایطی که دسترسی به تسهیلات بانکی برای بسیاری از کسبوکارها دشوار است، تامین مالی جمعی در ایران میتواند نقش مکمل و حتی جایگزین را ایفا کند. از منظر سرمایهگذاران، کرادفاندینگ امکان تنوعبخشی به پرتفوی، ورود به پروژههای واقعی اقتصاد و مشارکت مستقیم در تولید را فراهم میکند؛ مزیتی که در بسیاری از ابزارهای مالی سنتی وجود ندارد.
