تامین مالی جمعی به یکی از روش‌های کاربردی برای پاسخ‌گویی به نیازهای مالی کسب‌وکارها و هدایت سرمایه‌های خرد به بخش‌های مولد اقتصاد تبدیل شده است. بررسی عملکرد این بازار در مهر ۱۴۰۵، تصویری روشن از حوزه‌های مورد توجه و نیازهای مالی بنگاه‌ها ارائه می‌دهد.
نمای کلی تامین مالی جمعی در مهر ۱۴۰۵
در مهرماه ۱۴۰۵، تعداد ۱۸۴ طرح تامین مالی جمعی موفق به جذب ۵٬۶۸۲ میلیارد تومان سرمایه شدند. بر این اساس، متوسط سرمایه جذب‌شده به‌ازای هر طرح حدود ۳۰٫۸۸ میلیارد تومان بوده است. مرور عنوان طرح‌ها نشان می‌دهد خرید مواد اولیه، تامین کالا و پشتیبانی از چرخه تولید، سهم برجسته‌ای در تقاضای منابع مالی داشته‌اند. این موضوع از اهمیت سرمایه در گردش برای حفظ ظرفیت تولید، استمرار فعالیت بنگاه‌ها و پاسخ‌گویی به هزینه‌های جاری حکایت دارد.
پیشتازی زنجیره غذا و کشاورزی در تعداد طرح‌ها
بر اساس دسته‌بندی موضوعی عنوان‌ها، ۵۴ طرح به حوزه غذا، کشاورزی، دام و طیور و نهاده‌های مرتبط اختصاص داشته‌اند؛ رقمی که حدود ۲۹٫۳ درصد کل طرح‌های مهرماه را شامل می‌شود. تولید مرغ، فرآورده‌های گوشتی، روغن خوراکی، کنسرو، محصولات قندی و خوراک دام، از جمله فعالیت‌های پرتکرار این گروه بوده‌اند. حضور تولیدکنندگان، تامین‌کنندگان مواد اولیه و توزیع‌کنندگان در این مجموعه، گستردگی نیاز مالی در حلقه‌های مختلف زنجیره غذا را نشان می‌دهد.
جایگاه صنایع، تجهیزات و مواد اولیه در تامین مالی
پس از زنجیره غذا و کشاورزی، گروه ماشین‌آلات، تجهیزات صنعتی، خودرو، انرژی و برق با ۳۳ طرح و سهم ۱۷٫۹ درصدی در جایگاه دوم قرار دارد. تجهیزات نیروگاهی، قطعات خودرو، پمپ‌ها و ماشین‌آلات صنعتی، بخشی از موضوعات این گروه را تشکیل می‌دهند. مواد شیمیایی، پلیمر و پتروشیمی نیز با ۲۴ طرح، معادل ۱۳ درصد کل فهرست، حضور قابل توجهی داشته‌اند. گروه فلزات، معدن، فولاد و ملزومات فلزی نیز با ۱۸ طرح، سهمی نزدیک به ۹٫۸ درصد را به خود اختصاص داده است. این آمار، نقش تامین مالی جمعی در خرید تجهیزات، تهیه مواد اولیه و استمرار عملیات واحدهای صنعتی را برجسته می‌کند.
حضور فناوری و سلامت در ترکیب فعالیت‌ها
فناوری اطلاعات، خدمات دیجیتال و الکترونیک با ۱۴ طرح در فهرست مهرماه حضور داشته‌اند. حوزه سلامت، دارو، تجهیزات پزشکی و محصولات آرایشی نیز با ۱۳ طرح، بخشی دیگر از بازار تامین مالی جمعی این ماه را تشکیل داده است. طرح‌های مرتبط با هوش مصنوعی آموزشی، زیرساخت پرداخت و خدمات بانکداری شرکتی نشان می‌دهند تامین مالی جمعی تنها به تولید و تجارت کالا محدود نمانده است. کسب‌وکارهای خدماتی و فناورانه نیز برای توسعه زیرساخت‌ها و تامین سرمایه در گردش خود از ظرفیت این بازار استفاده کرده‌اند.
تمرکز نرخ‌های سود در محدوده ۴۷ درصد
پرتکرارترین نرخ سود اعلام‌شده در طرح‌های تامین مالی جمعی مهرماه 1405، ۴۷ درصد بوده که در ۷۳ طرح مشاهده می‌شود. میانگین ساده نرخ سود طرح‌ها نیز به ۴۶٫۴۹ درصد می‌رسد. بالاترین نرخ اعلام‌شده، ۵۰ درصد بوده که در شش طرح ثبت شده است. همچنین ۱۱۹ طرح، معادل حدود ۶۴٫۷ درصد کل طرح‌ها، نرخ سود ۴۷ درصد یا بیشتر داشته‌اند. البته نرخ سود به‌تنهایی معیار کاملی برای انتخاب یک فرصت سرمایه‌گذاری نیست. دوره سرمایه‌گذاری، شیوه پرداخت سود، ضمانت‌نامه‌ها، وضعیت مالی متقاضی، ساختار قرارداد و ریسک حوزه فعالیت نیز باید در ارزیابی هر طرح مورد توجه قرار گیرند.
مقایسه مهر با شهریور ماه؛ سرمایه بیشتر در تعداد طرح کمتر
تامین مالی جمعی در شهریور ۱۴۰۵، تعداد ۱۹۴ طرح تامین مالی جمعی در مجموع ۵٬۵۶۱ میلیارد تومان سرمایه جذب کرده بودند. در مهر، تعداد طرح‌ها ۱۰ مورد کاهش یافت، اما سرمایه جذب‌شده ۱۲۱ میلیارد تومان افزایش پیدا کرد. بنابراین، تعداد طرح‌ها حدود ۵٫۲ درصد کمتر و حجم سرمایه جذب‌شده نزدیک به ۲٫۲ درصد بیشتر شده است. متوسط سرمایه هر طرح نیز از حدود ۲۸٫۶۶ میلیارد تومان در شهریور به ۳۰٫۸۸ میلیارد تومان در مهر رسید که بیانگر رشد نزدیک به ۷٫۷۳ درصدی است. این تغییر نشان می‌دهد در مهرماه، با وجود کاهش تعداد طرح‌ها، متوسط ابعاد تامین مالی افزایش یافته است.
