بازار تامین مالی جمعی (کرادفاندینگ) ایران در شهریور ماه ۱۴۰۵ فصل پرباری را پشت سر گذاشت. بررسی داده‌های این ماه نشان می‌دهد که سکوهای تامین مالی جمعی با هدایت نقدینگی خرد به سمت بخش‌های مولد اقتصاد، توانسته‌اند رکوردهای تازه‌ای را به ثبت برسانند. این ابزار مالی که چند سالی است جایگاه خود را میان سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی باز کرده، اکنون به یکی از بازوهای اصلی تامین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی و صنعتی تبدیل شده است.
روند تامین مالی جمعی در آخرین ماه تابستان
در جریان طرح‌های شهریورماه، مجموعاً ۱۹۴ طرح سرمایه‌گذاری روی بستر سکوهای رسمی عرضه شد که توانستند در مجموع رقمی بالغ بر ۵,۵۶۱ میلیارد تومان سرمایه جمعی را جذب کنند. برای درک بهتر بزرگی این ارقام، کافی است نگاهی به ماه‌های پیشین بیندازیم. در کرادفاندینگ در مرداد ماه گذشته، حجم فعالیت‌ها شامل ۱۵۳ طرح با مجموع جذب سرمایه ۴,۱۲۹ میلیارد تومان بود.
مقایسه آمار کرادفاندینگ در مرداد ماه با شهریور:
• تعداد طرح‌ها حدود ۲۶.۸ درصد رشد داشته است.
• حجم کل سرمایه جذب‌شده جهشی ۳۴.۷ درصدی را تجربه کرده است.
این آمار نشان می‌دهد نه تنها تعداد پروژه‌های متقاضی تامین مالی افزایش یافته، بلکه میانگین ارزش ریالی هر طرح نیز از حدود ۲۷ میلیارد تومان در مرداد ماه به بیش از ۲۸.۶ میلیارد تومان در شهریور ماه رسیده است؛ موضوعی که حکایت از بزرگ‌تر شدن مقیاس طرح‌های صنعتی پذیرش‌شده دارد.
بیشتر سود طرح‌های تامین مالی جمعی در شهریور ماه
نرخ سود سالانه اعلام‌شده برای طرح‌های شهریور ماه بازه‌ای میان ۳۸ درصد تا ۵۰ درصد را پوشش داد. با این حال، تحلیل توزیع فراوانی نشان می‌دهد که بازه طلایی بازار در دست نرخ‌های ۴۶ و ۴۷ درصد قرار دارد؛ به‌طوری‌که بیش از نیمی از کل طرح‌های این ماه در همین محدوده سودآوری به جذب سرمایه پرداختند. در این میان، تعداد معدودی از طرح‌های خاص در حوزه‌های بازرگانی و توزیع سریع (همچون آهن‌آلات، تجهیزات کافه‌ها و روغن موتور) توانستند سقف سود بازار یعنی ۵۰ درصد را به سرمایه‌گذاران پیشنهاد دهند. این تنوع نرخ، دست سرمایه‌گذاران با ریسک‌پذیری‌های مختلف را برای انتخاب گزینه‌های بهینه باز گذاشته است.
کدام عرصه در کرادفاندینگ بیشترین سهم از بازار را کسب کرد؟
یکی از جذاب‌ترین بخش‌های تحلیل شهریور ۱۴۰۵، واکاوی سهم عرصه‌های مختلف اقتصادی از تامین مالی جمعی است. بر اساس بررسی عنوان‌ها و ماهیت پروژه‌ها، صنعت، تولید و ساخت ماشین‌آلات با سهمی نزدیک به ۳۷ درصد (بیش از ۷۰ طرح)، رتبه نخست را به خود اختصاص داد.
پس از بخش صنعت، حوزه‌های زیر بیشترین سهم را در جذب سرمایه داشتند:
• کشاورزی، دامپروری و صنایع غذایی (با تمرکز بر تامین مواد اولیه، نهاده‌ها و فرآوری محصولات)
• بازرگانی، توزیع و خرید و فروش عمومی کالاهای مصرفی
• فناوری اطلاعات، نرم‌افزار و تجهیزات دیجیتال
• دارویی، تجهیزات پزشکی و سلامت
این ترکیب نشان می‌دهد برخلاف تصور عموم که بازار تامین مالی جمعی را بیشتر معطوف به بازرگانی‌های کوتاه‌مدت می‌دانند، سهم عمده‌ای از منابع کلان در شهریور ماه مستقیماً به «سرمایه در گردش» کارخانجات، خطوط تولید و زنجیره تامین مواد اولیه تزریق شده است که نقشی کلیدی در پایداری تولید ملی ایفا می‌کند.
چشم‌انداز پیش‌رو
رشد نزدیک به ۳۵ درصدی منابع جذب‌شده در شهریورماه نسبت به مرداد، پیام روشنی برای اکوسیستم اقتصادی کشور دارد. تامین مالی جمعی دیگر صرفا یک راه‌حل جایگزین نیست، بلکه به عنوان یک راهکار ساختاریافته، شفاف و سریع برای عبور از موانع نقدینگی بنگاه‌های اقتصادی تثبیت شده است. تداوم این روند در ماه‌های آتی، مشروط به حفظ جذابیت نرخ‌های سود واقعی، نظارت دقیق سکوها بر عملکرد پروژه‌ها و افزایش اعتماد عمومی به بازار سرمایه خرد خواهد بود.
